Urolityna A sprzyja stabilności blaszek miażdżycowych poprzez ograniczenie stanu zapalnego i hipercholesterolemii u myszy z niedoborem apolipoproteiny E

Urolityna A (UroA), to związek fitochemiczny pochodzenia roślinnego, który jest również wytwarzany przez bakterie jelitowe z owoców bogatych w naturalne polifenole – elagitaniny (ET). Skuteczność metabolizmu ET do Urolityny A u ludzi zależy od mikroflory jelitowej. Wykazano, że Urolityna A wykazuje różnorodne działanie farmakologiczne. 

Urolityna A
naturalny związek fitochemiczny

W niniejszym badaniu autorzy analizowali wpływ Urolityny A na rozwój i stabilność zmian miażdżycowych. Myszy z niedoborem apolipoproteiny E (ApoE−/−) karmiono dietą wysokotłuszczową i wysokocholesterolową przez 3 miesiące w celu stworzenia modelu miażdżycy. Jednocześnie myszom podawano Urolitynę A (50 mg·kg−1·d−1, dożołądkowo).

Autorzy wykazali, że podawanie Urolityny A znacząco zmniejszyło wywołane dietą zmiany miażdżycowe w tętnicach ramienno-głowowych, zawartość makrofagów w blaszkach miażdżycowych, ekspresję cząsteczek adhezyjnych śródbłonka, krwotoki wewnątrzblaszkowe oraz rozmiar martwiczego rdzenia, jednocześnie zwiększając ekspresję aktyny mięśni gładkich i grubość pokrywy włóknistej, co wskazuje na cechy stabilizacji blaszki miażdżycowej. 

Badanie Urolityny A
 w kontekście zmian miażdżycowych

Mechanizmy leżące u podstaw tego zjawiska wyjaśniono, wykorzystując komórki ludzkiego śródbłonka stymulowane (czynnikiem zapalnym) TNF-α. Podanie Urolityny A (10, 25, 50 μM) przed ekspozycją na TNF-α hamowało w sposób zależny od dawki indukowaną przez TNF-α aktywację komórek śródbłonka oraz adhezję monocytów. Jednak działanie przeciwzapalne Urolityny A w stymulowanych przez TNF-α komórkach śródbłonka żyły pępowinowej człowieka (HUVEC) było niezależne od szlaku NF-κB p65. 

Przeprowadzono analizę profilowania poprzez sekwencjonowanie RNA w celu zidentyfikowania genów o zróżnicowanej ekspresji (DEG) związanych z funkcją naczyniową, reakcjami zapalnymi, adhezją komórkową i zakrzepicą w komórkach śródbłonka żyły pępowinowej (HUVEC) poddanych działaniu Urolityny A. 

Autorzy wykazali, że podawanie Urolityny A łagodziło stan zapalny śródbłonka poprzez stymulację produkcji NO (tlenku azotu) oraz zmniejszenie ekspresji białek YAP/TAZ i aktywności transkrypcyjnej TEAD w komórkach śródbłonka żyły pępowinowej (HUVEC) stymulowanych przez (czynnik zapalny) TNF-α. 

Z drugiej strony stwierdzili, że podawanie Urolityny A modulowało transkrypcję i rozszczepianie lipogenicznych czynników transkrypcyjnych SREBP1/2 w wątrobie, poprawiając metabolizm cholesterolu u myszy ApoE−/−. 

Według autorów badanie stanowi podstawę eksperymentalną dla nowej opcji terapeutycznej opartej na Urolitynie A, mającej na celu zapobieganie miażdżycy.

Wyjaśnienie pojęć użytych w artykule:

Myszy ApoE−/−: To specjalny model laboratoryjny myszy wykorzystywany do badania chorób układu krążenia. Zwierzęta te mają genetyczną skłonność do bardzo wysokiego poziomu cholesterolu we krwi i szybkiego rozwoju miażdżycy

Czynniki transkrypcyjne SREBP1/2: To specjalne białka w wątrobie, które działają jak "włączniki" (regulatory) genów odpowiedzialnych za produkcję cholesterolu i trójglicerydów. 

Modulacja transkrypcji i rozszczepiania: Aby te "włączniki" (SREBP) mogły zacząć działać w komórce, muszą przejść odpowiednie przemiany chemiczne (rozszczepienie) i odczytać kod genetyczny (transkrypcja). Urolityna A kontroluje ten proces, dzięki czemu wątroba nie produkuje nadmiernych ilości szkodliwych lipidów. 

Poprawa metabolizmu cholesterolu: Dzięki wyciszeniu szkodliwego działania białek SREBP, organizm lepiej radzi sobie z przetwarzaniem i wydalaniem cholesterolu, co chroni tętnice

Podsumowanie
Według autorów badanie (opublikowane m.in. w bazie PubMed) dostarcza dowodów, że Urolityna A może być pomocna w zapobieganiu chorobom układu krążenia (np. miażdżycy). 

Na podstawie artykułu: Urolithin A promotes atherosclerotic plaque stability by limiting inflammation and hypercholesteremia in Apolipoprotein E–deficient mice

Autorzy: Meng-yun Xu, Jing-jing Xu, Li-jing Kang, Zheng-hong Liu, Mei-ming Su, Wen-qi Zhao, Zhi-hua Wang, Lu Sun, Jian-bo Xiao, Paul C. Evans, Xiao-yu Tian, Li Wang, Yu Huang, Xin-miao Liang, Jian-ping Weng & Suo-wen Xu 
Acta Pharmacologica